پرکاربرد ترین تجهیزات شبکه|نرم افزاری و سخت افزاری
تجهیزات نرمافزاری و سختافزاری شبکه یک موضوع کلیدی در فناوری اطلاعات هست. درک این مفاهیم برای طراحی، پیادهسازی و مدیریت هر شبکهای ضروریه. بیاید با یک مثال درباره تجهیزات نرم افزاری و سخت افزاری توضیح دهیم.
فکر کنین میخواین با دوستتون که تو خونهشونه حرف بزنین یا براش یه عکس بفرستین. چطوری این کار رو میکنین؟ با شبکه! شبکه مثل یه جادهای هست که اطلاعات بین کامپیوترها، تبلتها و موبایلها رد و بدل میشه.
۱. سختافزار شبکه: «جاده و ماشینها»
سختافزارها چیزهایی هستن که میتونین ببینین و لمس کنین، مثل اسباببازیهای واقعی: · کابلها: مثل جاده هستن. اطلاعات از روشون میره. · مودم یا روتر: مثل چراغ راهنما و تابلوها هستن. راه رو به اطلاعات نشون میدن که کجا برن. · کارت شبکه: مثل چرخهای ماشین هست. تو هر وسیله (کامپیوتر، تبلت) هست تا بتونه توی جادهٔ شبکه حرکت کنه. · سوئیچ: مثل ایستگاه اتوبوس هست. اطلاعات رو جمع میکنه و به مقصد میرسونه.
۲. نرمافزار شبکه: «قوانین رانندگی و نقشه»
نرمافزارها دستوراتی هستن که به سختافزار میگن چطوری کار کنه. مثل یه آدم کوچولو تو داخل دستگاه! اونا رو نمیبینین، اما کار میکنن: · پروتکلها: مثل قوانین رانندگی هستن. مثلاً به اطلاعات میگن: «آهسته برو!»، «اینجا بپیچ!» یا «دست نزن به اطلاعات دیگران!» · برنامههای ارتباطی: مثل مسیریاب (GPS) هستن. مثلاً وقتی تو واتساپ پیام میفرستی، این برنامه راه رو به پیام تو نشون میده. · سیستمعامل شبکه: مثل رئیس شهر هست. همه چیز رو کنترل میکنه و مراقبه همه چیز درست کار کنه.
این دو تا جدانشدنی هستن! ·سختافزار بدون نرمافزار مثل ماشین بدون راننده میمونه که حرکت نمیکنه و نرمافزار بدون سختافزار مثل راهنمای رانندگی بدون ماشین میمونه که فقط حرفه. پس وقتی تو یه پیام میفرستی یا یه فیلم میبینی، در واقع: سختافزار جسم اطلاعات رو میبره. و نرمافزار مشخص میکنه چطور، کجا و با چه شرایطی بره
تجهیزات سختافزاری شبکه (Network Hardware)
ابزارهای فیزیکی هستند که امکان اتصال، مسیریابی و انتقال داده را فراهم میکنند. نمونه ای از این ابزار ها در زیر شر داده شده است.
سختافزار شبکه همون چیزهای قابل دید و لمسه: کابلها، مودم، روتر، سوئیچ و چیزایی که تو دستت میگیری یا توی خونه میبینی. کارشون ساختن مسیر فیزیکی برای اطلاعاته. مثل ساختن جاده.
کابلها (Cable)
اين نوع دستگاه سخت افزاري كاري كه ميكند مانند يك لوله آب عمل ميكند يعني داده ها را از يك دستگاه به دستگا ه ديگر انتقال ميدهد.
انواع مختلف از كابل ها وجود دارد مانند:
1-كابل اترنت = به صورت كابل شبكه مانند cat6 وجود دارند و در شبكه هاي جديد استفاده ميشوند
2-كابل فيبر =از رشته هاي نازك شيشه اي ساخته شده و داده ها را به صورت نور انتقال ميدهد(خيلي سرعتش خوبه)
3- كابل كواكسيال = مثل كابل آنتن تلويزيون قديمي است كه و در حال حاضر براي دوربين هاي مداربسته استفاده ميشود.
متن تیتر خود را وارد کنید
تکرارگر (Repeater)
سيگنال ضعيف شبكه را ميگيرد ، قوي ميكند و دوباره ارسال ميكند . براي مثال اگر واي فاي خانگي شما در اتاق ضعيف كار كند يك ريپيتر واي فاي ميتواند سيگنال را تقويت و ضعف هاي سيگنال را پوش دهد.
سویچ (Switch)
مانند يك منشي هوشمند شركت كار ميكند . وقتي داده اي از يك دستگاه مثلا دستگاه A ارسال ميشود ، سويچ آدرس مقصد را نگاه ميكند و فقط به دستگاه مورد نظر يعني سيستم B ميفرستد.
انواع متختلفي از سويچ ها وجود دارد مانند سويچ هاي مديريتي(ميتوان در شركت هاي بزرگ استفاده كرد اما قيمت بالايي دارد) و غير مديريتي(در مكان هاي كوچك استفاده ميشود و قيمت پاييني دارد) .
مسیریاب (Router)
داده ها را بين شبكه هاي مختلف هاي شعبه هاي مختلف جابجا ميكند مثلا مودم هاي خانگي شما براي تامين اينرنت ، بايد توسط روتر ها مسير دهي شوند تا براي شمايي كاربر اينترنت فراهم شود.
براي مثال زماني كه در گوگل جستجو كي كنيد ، روتر درخواست شما را به اينترنت مي فرستد و پاسخ را به كامپيوترتان بر ميگرداند.
دیوار آتش (Firewall)
طبق مقاله اي كه جدا براي اين دستگاه (Firewall)طراحي كرديم بازم اينجا توضيح خواهم داد كه دستگاهي براي بررسي ترافيك ورودي و خروجي شبكه است و بر اساس قوانين و داده هاي مشكوك كار ميكند.
همچنين به صورت انواع مختلفي مانند سخت افزاري ، نرم افزاري وحود دارد.
دستگاه بیسیم (Wireless Access Point- WAP)
اكسس پوينت سيگنال شبكه بسيم را مي گيرد و به سيگنال بي سيم (واي فاي )تبديل ميكند تا دستگاه هاي متخلف مانند لپ تاب و موبابل ها بدون سيم به شبكه متصل شوند.
تفاوت اكس پوينتت با روتر اين است كه ، روتر كار مسيريابي انجام ميدهد اما اكسس پوينت صرفا سيگنال واي فاي توليد ميكند.
مودم (Modem)
مودم يك دستگاه سخت افزاري است كه به عنوان پل ارتباطي بين شبكه خانگي يا اداره اي شما و اينترنت عمل ميكند نام آن از دو كلمه اي Modulator (مدولاتور) و Demodulator(دمدولاتور) گرفته شده است . به عبارتي مانند مترجم بين دو زبان است ، اين دستگاه سخت افزار سيگنال ديجيتال كامپيوتر شما را به سيگنال آنالوگ قابل انتقال روي خط تلفن تبديل ميكند و برعكس .
تجهیزات نرمافزاری شبکه (Network Software)
اینها برنامهها، پروتکلها و سیستمعاملهایی هستند که مدیریت، امنیت و عملکرد شبکه را کنترل میکنند.
نرمافزار شبکه همون دستورها و برنامههای نامرئیه: قوانین، برنامهها، سیستمعاملها و چیزایی که کار سختافزار رو کنترل میکنن. کارشون مدیریت چگونگی حرکت اطلاعاته. مثل قوانین رانندگی و نقشه.
سیستمعاملهای شبکه (Network Operating Systems - NOS)
سیستمعامل (Operating System – OS) نرمافزاری است که مدیریت کامل سختافزار و نرمافزارهای یک کامپیوتر را بر عهده دارد و رابط بین کاربر، نرمافزارهای کاربردی و سختافزار است. بدون سیستمعامل، کامپیوتر فقط یک جعبه سختافزاری بیاستفاده است.
خانوادههای معروف سیستمعامل:
Microsoft Windows : محیطی کاربرپسند با گرافیکی جذاب مانند Windows 10/11/7 و Windows Server و …
Unix/Linux :متن باز ، پایدار، پرکاربرد در سرور ها مانند توزیع های Red Hat ,CentOS,Ubuntu,Kali و…
macOS :سیستم عامل جذاب و زیبا برای کامپیوتر های Apple
Chrome OS : سیستم عامل مبتنی بر مرروگر که سبک و سریع است .
پروتکلهای شبکه (Network Protocols)
پروتکلهای شبکه (Network Protocols) مجموعهای از قوانین و استانداردها هستند که نحوه برقراری ارتباط، تبادل داده و مدیریت شبکه بین دستگاههای متصل (کامپیوترها، روترها، سرورها و…) را تعریف میکنند. بدون پروتکلها، شبکهها قادر به درک یکدیگر نخواهند بود.
انواعی از این پروتکل ها و کاربرد آنها:
HTTP/HTTPS : کاربردی انتقال صفحات وب (HTTPS نسخه امن آن است).
FTP : کاربردی انتقال فایل بین کلاینت و سرور.
DNS : کاربردی تبدیل نام دامنه (مثل google.com) به آدرس IP.
SMTP/POP3/IMAP : کاربردی ارسال و دریافت ایمیل.
ICMP : اینترنت ارسال پیامهای کنترل و خطا (مثل دستور ping).
نرمافزارهای مدیریت و نظارت (Management & Monitoring)
نرمافزارهای مدیریت و نظارت شبکه (Network Management & Monitoring Software) ابزارهایی هستند که به مدیران شبکه کمک میکنند تا کارایی، سلامت، امنیت و عملکرد شبکه را زیر نظر داشته باشند، مشکلات را تشخیص داده و آنها را مدیریت کنند.
مثالهای معروف:
نظارت بر عملکرد (Performance Monitoring) : دستگاهها SolarWinds NPM, PRTG, Zabbix
نظارت بر ترافیک (Traffic Analysis) : حلیل جریان دادهها، شناسایی الگوهای ترافیک Wireshark, ntopng, NetFlow Analyzer
نظارت بر امنیت(Security Monitoring) :شناسایی نفوذ، اسکن آسیبپذیری، تحلیل لاگها Nagios, Splunk, Snort
کنترل سلامت سرور :VMware vCenter, Microsoft SCOM, Datadog
نرمافزارهای امنیتی (Security Software)
نرمافزارهای امنیتی (Security Software) برنامههایی هستند که از سیستمهای کامپیوتری، شبکهها و دادهها در برابر تهدیدات سایبری ،پیشگیری از حملهها ،تشخیص تهدیدات، حذف بدافزارها، بازگردانی سیستم پس از حمله و حفاظت از حریم خصوصی محافظت میکنند. این نرمافزارها مانند یک سیستم ایمنی دیجیتال عمل میکنند.
نرمافزارهای امنیتی مانند :
- آنتیویروس/آنتیمالور (Antivirus/Anti-malware)
- فایروال (Firewall)
- نرمافزار ضد جاسوسی (Anti-spyware)
- نرمافزار امنیتی نقطه پایانی (Endpoint Security)
- نرمافزار امنیت ایمیل (Email Security)
- نرمافزار مدیریت هویت و دسترسی (IAM)
- نرمافزار مدیریت آسیبپذیری (Vulnerability Management)
نرمافزارهای مجازیسازی شبکه (Network Virtualization)
به جای استفاده از دستگاههای شبکه فیزیکی جداگانه (سوئیچ، روتر، فایروال سختافزاری)، این عملکردها به صورت نرمافزار (Virtual Appliance) را استفاده کرد و مبحث Network Virtualization Software را در شبکه اجرا کرد .
مانند موارد زیر که این مبحث را توضیح میدهند:
- مجازیسازی شبکه مبتنی بر هایپروایزر شبکههای مجازی داخل یک هایپروایزر (مثل VMware vSphere)
- مجازیسازی توابع شبکه (NFV) تبدیل عملکردهای شبکه به نرمافزارهای مجازی (VNFها)
- شبکههای نرمافزار محور (SDN) جداسازی صفحه کنترل (Control Plane) از صفحه داده (Data Plane) برای مدیریت متمرکز
- شبکههای تعریفشده با نرمافزار (SD-WAN) مجازیسازی و مدیریت هوشمند ارتباطات شعب در WAN
دیدگاهتان را بنویسید